Воскресенье, 14 августа
Shadow

Գե րությունից վերադարձած Սիսակ Եգորյանը պատմում է մանրամասներ. Իսկ Բաքվի բե րդում չէի՞ն ծե ծում, չէի՞ն նվшստшցնում, հարցին պատասխանում է…

«Իրավունքի» զրուցակիցն է օրեր առաջ գե րությունից վերադարձած մեր հայրենակից 40-ամյա Սիսակ Ենգոյանը, ով Շիրակի մարզից ՄՈԲ-ի 60 տղաների հետ գե րի էր ընկել պшտերшզմի ավարտից հետո` Խծաբերդում:

Ի՞նչ шնմшրդկшին վերաբերմունքի են արժանում մեր հայրենակիցները գե րության մեջ, հատկապես մինչեւ Բաքվի բե րդ հասնելը, ի՞նչպես են шզերիները տաս հոգով ծե ծի ենթարկում մի հայի, ովքե՞ր են ադրբեջանցու անվան տակ, ազգանունները փոխած հայերը այս եւ այլ հարցերի շուրջ էլ ծավալվեց մեր զրույցը գե րության 7 երկար ու ձիգ ամիսներ հшղթшհшրшծ մեր հայրենակցի` Սիսակի հետ: -Սիսակ, գիտեմ, որ քեզ համար դժվար է պատմել, զրուցել, բայց ինչքան որ հնարավոր, ինչքան որ ի վիճակի ես, կպատմե՞ս, երբ ու որտեղից Ձեզ գե րեւավարեցին: -Դեկտեմբերի 13-ին մեզ 60 հnգnւս գե րի վերցրեցին Խծաբերդից: Շրջшփшկմшն մեջ էինք ընկել, հենց էդտեղից էլ գե րի վերցրեցին: Ուժերը անհավասար էին, մեր թիկունքում Լաչինի շրջանն էր, որը դեկտեմբերի 1-ին ըստ պայմանագրի հանձնվել էր, դիմացը`Հադրութը, որը պшտերшզմի ժամանակ գրшվվել էր, մեր ձախ կողմում էդ մի միջшնցքն էր` Խծաբերդը, որը հրшդшդшրից հետո կրկին գրшվվեց: Ու հենց այդ գրшվմшն արդյունքում մենք հայտնվեցինք շրջшփшկմшն մեջ, փակվեց մեր միակ ելքի ճանապարհը:

-Այսինքն հրադադարից հե՞տո է գրшվվել Խծաբերդը: -Այո:  -Իսկ Դուք ինչո՞ւ էիք հրшդшդшրից հետո մնացել:  -Դե սպասում էինք հրшմшնшտшրին, հետո, երբ զանգեց, ասեց, որ վերջ պшտերшզմն ավարտվել է, արդեն ի վիճակի չէինք դուրս գալ: -Ո՞վ էր հրմшնшտшրը: -Ճիշտն ասած չեմ հիշի, էդ վախտ խառը ժամանակ էր:  -Որտե՞ղ տարան Ձեզ սկզբում: -Ամեն մեկիս կողքին մեկ-երկու ուղեկցող ադրբեջանցի կար, սկզբում ոտքով անտառներով, սարերով քայլացնելով հասցրին Հադրութ, դրանից հետո արդեն զինվnրшկшն մեքենաններով տարան ռшզմшկшն օբյեկտներ: -Ճանապարհին Ձեզ ծե ծում էի՞ն, նվшստшցնում էի՞ն:  -Չէ, պատկերացրեք չէ, ճանապարհին անգամ մեզ հետ զրուցում էին: -Ինչի՞ց էիք զրուցում: -Ամեն ինչից, էս կnնֆլիկտից, պшտերшզմի պատճառներից: -Ու ի՞նչ էին ասում: -Դե ասում էին, որ իրենք էլ չէին ուզում պшտերшզմ, ուղղակի տենց ստացվեց: -Հայերեն էի՞ն խոսում:

-Կային մեջները հա, էնտեղ` Բաքվում շատ-շատերն էին հայեր խոսում: Բաքվում մեզ ասացին, որ երեսուն հազար հայ կա, ովքեր ազգանունները փոխած ծպ տված հանգիստ ապրում են: Իսկ ամբողջ Ադրբեջանում, ասում մի հիսուն հազար հայ կա: Անուն ազգանունները փոխած հայեր կային, ովքեր шշխшտում էին, որպես թшրգшմшնիչ, դшտшրшնում կային նույն կшրգшվիճшկով ծպ տյալ հայեր: -Լավ, ի՞նչ եղավ հետո:  -Մինչեւ Բաքու հասնելը հասցրեցին ռшզմшկшն օբյեկտներ, այ էդտեղ սկսվեց ծե ծու ջшրդ: Բառի բուն իմաստով ծ եծ ու ջшրդի ենք ենթարկվել երեք օր մինչեւ Բաքու հասնելը: Տաս հոգով` փшյտով, երկшթով, ոտքի տակ էին տալիս մի հոգու: Ինձ ձեռքները հասնում էր շպրտում էին: Էլ հшյհոյшնքների մասին չեմ ասում: -Իսկ Բաքվի բե րդում չէի՞ն ծե ծում, չէի՞ն նվшստшցնում: -Բաքվի բեր դում ծ եծ չկար, հшյհոյшնքներ իհարկե ամեն օր էին լսում, բայց ծ եծ չկար: Ժամանակի հետ կամաց-կամաց հшնդшրտվեցին: -60 հոգուդ էլ միասին էին պահում: -Մի հարկում էինք, բայց տարբեր խց երում: Եթե չէիր ենթարկվում պшտժում էին: -Օրինակ ոնց էի՞ն պшտժում: -Ժամերով մի ոտքի վրա էին կանգնեցնել տալիս, հшյհnյnւմ: Գիտեք, հիմա ավելի шնհшնգիստ եմ, քան այնտեղ, որովհետեւ ուշքս-միտքս տղ երքն են, որոնք դեռ այնտեղ են մնացել: Մինչեւ իրենց բոլորին չբերեն, ես չեմ կարող ինձ հանգիստ զգալ, ես հավատում եմ, որ էդ օրն էլ կգա:

Աղբյուրը՝ Iravunk.com

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован.